Friday, July 2, 2010

ေခတ္စမ္းႏွင္းဆီတပြင့္၏ ဘဝႏွင့္ စာေပ (ေရးသူ - မင္းဟန္)

မဇၥ်ိမ စာမ်က္ႏွာကေန ဖုိးဖိုး ၁၁၁ ႏွစ္ျပည္႔ အထိမ္းအမွတ္ ေဆာင္းပါးေလးကို ေတြ႔လို႔ က်မ မွတ္စုစာအုပ္ေလးထဲမွာ စုစည္းရင္း အမွတ္တရအျဖစ္ ျပန္တင္ထားလုိက္တာပါ...။

မူရင္းက http://mizzimaburmese.com/edop/songpa/5608-2010-06-29-08-44-20.html..

ေခတ္စမ္းႏွင္းဆီတပြင့္၏ ဘဝႏွင့္ စာေပ


(ဆရာသိပၸံေမာင္ဝ၏ ၁၁၁ ႏွစ္ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္)

“ျမန္မာစာေပတုိးတက္ေရးသည္၊ ကၽြႏု္ပ္တို႔၏ တာဝန္ျဖစ္သည္၊ ကၽြႏု္ပ္တို႔ ျပဳမွ ႏုမည့္ ျမန္မာစာ ျဖစ္သည္။ ၾကိဳးစားၾကပါစို႔”

သိပၸံေမာင္ဝ
၁၉၃၁ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၂၂ ရက္။

(၁)

ဆရာသိပၸံေမာင္ဝ (ဦးစိန္တင္) သည္ ၁၈၉၉ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လတြင္ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ပင္ ကြယ္လြန္ခဲ့၏။ ယေန႔ဆိုလွ်င္ ဆရာသိပၸံေမာင္ဝ၏ သက္တမ္းသည္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၁၁ ႏွစ္ရွိေလၿပီ။ ဆရာသိပၸံေမာင္ဝ ရွင္သန္ျဖတ္သန္းခဲ့ရသည့္ ေခတ္သမုိင္းက၊ ကိုလိုနီေခတ္ဦးကာလဟု ဆုိရမည္။

ဆရာေမြးဖြားၾကီးျပင္းခဲ့ရသည့္ ေအာက္ျမန္မာျပည္ အရပ္ေဒသသည္ သီေပါဘုရင္ နန္းမက်မီကတည္းက ၿဗိတိသွ်ကိုလုိနီတို႔၏ လက္ေအာက္တြင္ က်ေရာက္၍ေနခဲ့ၿပီ။ ဤအတြက္ ဆရာသည္ ကၽြန္ဘဝတြင္ ေမြးဖြား၍ ကိုလုိနီေခတ္ၾကီးအတြင္း ၾကီးျပင္းခဲ့ရသူဟု ဆုိရမည္။ ဆရာက ေမာ္လၿမိဳင္သား၊ မုပြန္၊ နတ္ကၽြန္းရပ္တြင္ ေမြးဖြား၏။ မိဘမ်ားက ဦးအုန္းေရႊႏွင့္ ေဒၚသစ္ျဖစ္သည္။ ဆရာ၏နာမည္အား အခ်ဳိ႕က ေမာင္စိန္တင္ဟု ေခၚၿပီး၊ အခ်ဳိ႕က ေမာင္စိန္တင့္ဟု ေခၚၾက၏။

ဆရာ၏ မိခင္က ဆရာငယ္စဥ္မွာပင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္ျဖစ္၍ ဆရာသည္ ဘြားေအၾကီး၏ လက္တြင္ ၾကီးျပင္းခဲ့ရ၏။

ျမန္မာ့က်မ္းဂန္၊ ပါဠိဘာသာ၊ ပ်ဳိ႕၊ လကၤာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆရာ၏ လက္ဦးဆရာမ်ားက ဆရာ၏ အဘိုးေလးျဖစ္သူ ဦးလူကေလးႏွင့္ ဆရာ၏ ဘၾကီးေတာ္၊ ေတာင္ဝိုင္းေရႊက်င္ ေက်ာင္းတုိက္ ဆရာေတာ္ ဦးပညာေဇာတတို႔ ျဖစ္ၾက၏။

အဘုိးေလး ဦးလူကေလး၊ ဆရာေတာ္ ဦးပညာေဇာတႏွင့္ ဘြားေဒြးၾကီးတုိ႔ေၾကာင့္ပင္ ဆရာသည္ ျမန္မာမႈ၊ ျမန္မာ့စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ နယ္ပယ္အတြင္း၌ နစ္ဝင္ျမတ္ႏုိးခဲ့ၿပီး ကၽြန္ဓေလ့၊ ကၽြန္အေငြ႔ ကင္းစင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္မည္။

(၂)

၁၉ဝ၅ ခုႏွစ္တြင္ ဆရာသည္ အတန္းေက်ာင္းအား စတင္၍ေနသည္။ မုပြန္အရပ္ရွိ ဆရာေတာ္ ဦးခ်စ္လွ၏ ေက်ာင္းတြင္ ျဖစ္သည္။ ထုိမွတဖန္ ေမာင္ငံရပ္ရွိ St. Augustine’s Society for the Propagation of the Gospel သာသနာျပဳေက်ာင္းသို႔ေျပာင္း၍ သတၱမတန္းအထိ ပညာသင္ၾကားခဲ့သည္။ သာသနာျပဳေက်ာင္းက အဂၤလိပ္၊ ျမန္မာ ႏွစ္ဘာသာသင္သည့္ ေက်ာင္းျဖစ္သည္။ အ႒မတန္းတြင္မူ  ‘မဟာဗုဒၶေဃာသ’ ေက်ာင္းသို႔ေျပာင္း၍ ပညာဆက္သင္၏။

ဆရာသည္ အတန္းပညာအား သင္ယူရင္း တဖက္တြင္လည္း အျပင္စာမ်ားအား ဖတ္မွတ္ေလ့လာသည္။ မဟာဇနကဇာတ္ေတာ္ဝတၳဳ၊ သန္းသန္းဝတၳဳ၊ ခင္ျမင့္ၾကီးဝတၳဳ၊ ဘီေအေမာင္ဘလြင္ ဝတၳဳၾကီးမ်ားအား စြဲစြဲလန္းလန္း၊ စံုစံုမက္မက္ႏွင့္ တခုတ္တရ ဖတ္၏၊ ေလ့လာ၏။

ထုိေခတ္၊ ထုိကာလတြင္ ျမန္မာစာ၊ ျမန္မာမႈ ျမန္မာ့အႏုပညာယဥ္ေက်းမႈ ဟူသည္တုိ႔ကား လြတ္လပ္ေရးႏွင့္အတူ ဆံုး႐ႈံးတိမ္ျမဳပ္ေနသည့္ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။

အစည္းအေဝးမ်ားတြင္ အဂၤလိပ္လိုပင္ ေဆြးေႏြး၏။ ႐ံုးသံုးစာအား အဂၤလိပ္ ဘာသာႏွင့္ပင္ ေရး၏။ ေနရာတကာတြင္ အဂၤလိပ္စာႏွင့္ အဂၤလိပ္စကားက ေနရာ ယူထား၏။

ျမန္မာစာ၊ ျမန္မာစကားဟူသည္က အိမ္ဦးခန္းမွ မီးဖိုေခ်ာင္သို႔ ေလ်ာက်၍ ေရာက္ရွိေနရသည့္ဘဝ။

(၃)

၁၈၃၅ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရသည္ ပညာေရးေကာ္မတီဥကၠ႒ ေလာ့ဒ္မေကၠာေလး၏ ပညာေရးမွတ္တမ္းအား အေျခခံ၍ ပညာေရးစနစ္တရပ္အား ျမန္မာျပည္တြင္ ခ်၏။ ကၽြန္သက္ရွည္မည့္ ပညာေရးမူဝါဒ ျဖစ္သည္။

မေကၠာေလး၏ ကၽြန္ပညာေရးအေျခခံမူ ၃ ရပ္က

၁) အေရွ႕တုိင္းပညာေလ့လာမႈအစား အဂၤလိပ္ဘာသာစာေပတုိ႔ကို ေလ့လာဖို႔အားေပးရန္၊
၂) အဂၤလိပ္ဘာသာကို သင္ၾကားမႈမ႑ိဳင္အျဖစ္ အသံုးျပဳရန္
၃) အသားေရာင္အားျဖင့္ ညိဳေသာ္လည္း အဂၤလိပ္ဘာသာတတ္ကၽြမ္း၍ အဂၤလိပ္လိုေတြးေခၚကာ အဂၤလိပ္စိတ္ ေပါက္ေနေသာ လူတန္းစာတရပ္ကုိ ေမြးထုတ္ၿပီး ယင္းတုိ႔ကို တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္သူၾကားတြင္ ေပါင္းကူးတံတားသဖြယ္ ေဆာင္ရြက္ေစရန္ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

အက်ဳိးဆက္က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ‘ဘိလပ္ျပန္ေမာင္ေသာင္းေဖ’ ကဲ့သို႔ေသာ၊ လူတန္းစားတရပ္ ေပၚေပါက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္၏။ ဤသို႔ေသာ ပညာေရးရပ္ဝန္းအတြင္း၌ ဆရာသည္ ‘ေမာင္ေသာင္းေဖ’ ျဖစ္မသြားခဲ့။

(၄)

၁၉၂ဝ ခုႏွစ္ ပထမေက်ာင္းသားသပိတ္ၾကီးတြင္ ‘ရန္ကုန္ေကာလိပ္ သိပၸံ’ ေက်ာင္းသားတဦးအေနျဖင့္ ဆရာပါဝင္ခဲ့၏။ သပိတ္ေမွာက္ေက်ာင္းသား ဆရာသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အမ်ဳိးသား အထက္တန္းေက်ာင္းတြင္ အခမဲ့ေက်ာင္းဆရာအျဖစ္ႏွင့္ အမ်ဳိးသားေရးတာဝန္အား ထမ္းရြက္၏။ အမ်ဳိးသားေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ကိုလုိနီအစိုးရ၊ ပညာေရးဌာနတုိ႔အၾကား သေဘာတူညီမႈရၿပီး၊ ပူးေပါင္း၍လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္မူ ဆရာသည္ ၿမိဳ႕မအမ်ဳိးသား ေက်ာင္းဆရာအျဖစ္မွ ႏုတ္ထြက္၍၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တြင္ ဥပစာဝိဇၨာေအာင္တန္း (I.A ဂ်ဴနီယာ) သို႔ ျပန္၍တက္ေရာက္ခဲ့သည္။

၁၉၂၄ ခုႏွစ္တြင္ ဆရာၾကီးဦးေဖေမာင္တင္သည္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္အေရွ႕တုိင္း ဘာသာရပ္ဌာနမႉး ျဖစ္လာသည္။ ဆရာၾကီးဦးေဖေမာင္တင္၏ ၾကိဳးစားမႈေၾကာင့္ ၁၉၂၅ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ဥပစာတန္း၌ ျမန္မာစာအား မသင္မေနရ ဘာသာတခုအျဖစ္ ထည့္သြင္းသင္ၾကားလာရၿပီး၊ ထုိႏွစ္တြင္ပင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၌ ျမန္မာစာ ဝိဇၨာဂုဏ္ထူးတန္းအား ဖြင့္လွစ္သင္ၾကားခဲ့သည္။

ပထမဦးစြာဖြင့္လွစ္သည့္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ျမန္မာစာဂုဏ္ထူးတန္း ေက်ာင္းသားက ဆရာသိပၸံေမာင္ဝ ျဖစ္လာမည့္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား ကိုစိန္တင္ျဖစ္သည္။ ထုိစဥ္ကာလက ျမန္မာ့ပညာရပ္ဝန္းႏွင့္ ႏုိင္ငံေရး အသင္းအပင္းမ်ားအတြင္းတြင္ ျမန္မာစာေပႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထားရွိၾကသည့္ သေဘာထား အေျခအေနအား ဆရာသိပၸံေမာင္ဝက …

“ျမန္မာစာေပကို မည္သူမွ် အေရးမလုပ္၊ ျမန္မာစာေပကို ေလ့လာ သင္ၾကားရမည္ကို လည္းေကာင္း၊ လူပံုအလယ္တြင္ ျမန္မာစကားေျပာၾကားရမည္ကိုလည္းေကာင္း ရွက္ၾက၏။ အထက္တန္းေက်ာင္း၊ ေကာလိပ္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အဂၤလိပ္စာေတာ္သူမ်ားသာ ဂုဏ္ရွိၾက၏။ ျမန္မာစာေတာ္သူတုိ႔က ေခ်ာင္ကုပ္၍သာ ေနၾကရေလသည္။ မိတ္ေဆြအခ်င္းခ်င္း စကားေျပာေသာအခါ အဂၤလိပ္လို ေျပာၾကကုန္၏။ ျမန္မာစာ ျမန္မာစကားမွာ မ်က္ႏွာငယ္လွေပသည္။ စတုတၳေျမာက္၊ ပၪၥမေျမာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဆုိင္ရာ ဝိုင္အမ္ဘီေအ အစည္းအေဝးၾကီးမ်ားမွာပင္ အဂၤလိပ္စကားျဖင့္ အဆုိသြင္းၾက၊ ေထာက္ခံၾက၊ ေဆြးေႏြးၾကေလသည္။ အဂၤလိပ္စာ၊ အဂၤလိပ္စကား မတတ္သူမ်ားမွာ အနားပင္ မသီႏိုင္ျဖစ္ၾကေလသည္”

ထုိအေျခအေနတြင္ ဆရာသည္ တကၠသိုလ္၌ ျမန္မာစာဂုဏ္ထူးတန္းအား သင္ယူခဲ့ျခင္း ျဖစ္၏။ ထုိသို႔ ျမန္မာစာဂုဏ္ထူးတန္းယူသည္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆရာ့မိတ္ေဆြအခ်ဳိ႕က ဆရာ့အား ေဝဖန္ၾက၏။ ဆရာက …

“ဤသုိ႔ ျမန္မာဘာသာဂုဏ္ထူးယူသည္ကို ရင္းႏွီးေသာ မိတ္ေဆြတုိ႔က မ်ားစြာမႏွစ္သက္၊ ျမန္မာစာဂုဏ္ထူးၾကီးႏွင့္ ေအာင္ၿပီးေနာက္ မည့္သည့္ အလုပ္မ်ဳိးကို လုပ္မည္နည္းဟု စိတ္ပ်က္ေအာင္ ေျပာေလ့ရွိၾကသည္။ ဝါသနာပါ၍ယူသည္။ အလုပ္ ကိစၥမရွိဟူ၍ ျပန္ေျပာရ၏။ ထုိအခါက ျမန္မာစာဂုဏ္ထူးမွာ အညံ့စားဂုဏ္ထူးပဲဟု အယူရွိၾကေလသည္။ မ်ားစြာ မခံခ်င္ေသာေၾကာင့္ ‘မင္းတုိ႔နဲ႔ တေန႔ေန႔ ေတြ႔ဦးမယ္’ ဟု စိတ္တြင္ ၾကိမ္းဝါးမိခဲ့ေပ၏။ အခ်ဳိ႕က ျမန္မာစာဂုဏ္ထူးယူျခင္းသည္ အမ်ဳိးသားအတြက္ ဂုဏ္ယူစရာ၊ တိုင္းျပည္အတြက္ ဂုဏ္ယူစရာဟူ၍ ခ်ီးမြမ္းၾက၏။ သို႔ရာတြင္ ဝမ္းထဲကမူကား မ်ားစြာ စိတ္မပါလွ။ မည့္သည့္အရပ္သို႔ပင္ သြားေစကာမူ ျမန္မာစာဂုဏ္ထူးႏွင့္ ေအာင္လွ်င္ မည္သည့္အလုပ္ လုပ္မည္နည္းဟူ၍ ေမးၾကသည္ႏွင့္သာ ၾကံဳေတြ႔ရေလသည္”
ထုိစဥ္က ‘ဗမာစာသည္ တုိ႔စာ၊ ဗမာစကားသည္ တုိ႔စကား၊ တုိ႔စာကို ခ်ီးျမႇင့္ပါ၊ တုိ႔စကားကို ေလးစားပါ’ ဟူသည့္ တုိ႔ဗမာေႂကြးေၾကာ္သံသည္ပင္ မေပၚေသး။



(၅)

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွ ျမန္မာစာဂုဏ္ထူးတန္း ေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တြင္ပင္ ဆရာသည္ နည္းျပဆရာအျဖစ္ အလုပ္ဝင္၏။ နည္းျပဆရာအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနရင္း  ႏုိင္ငံ့ဝန္ထမ္း ပညာေတာ္သင္အျဖစ္ အေရြးခ်ယ္ခံရၿပီး၊ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ ေအာက္စဖုိ႔ဒ္ တကၠသိုလ္ ခ႐ိုက္ခ်ပ္ခ်္ေကာလိပ္တြင္ အိႏၵိယပ႗ိဉာဥ္ခံဝန္ထမ္းပညာအား ၂ ႏွစ္ သြားေရာက္၍ သင္ယူသည္။

အဂၤလန္မွျပန္လာၿပီး I.C.S တဦးအျဖစ္ႏွင့္ ၿမိဳ႕ပိုင္၊ နယ္ပိုင္ဝန္ေထာက္၊ အေရးပိုင္၊ ဒုတိယအတြင္းဝန္ စသည့္ တာဝန္မ်ားအား အရပ္ရပ္အနယ္နယ္လွည့္၍ ထမ္းေဆာင္ခဲ့၏။ ဆရာ့၏ ဘဝ႐ုပ္ပံုလႊာမ်ားက ပထမသပိတ္ေမွာက္ ေက်ာင္းသား၊ ၿမိဳ႕မအမ်ဳိးသားေက်ာင္းဆရာ၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္နည္းျပ၊ ၿမိဳ႕ပိုင္၊ နယ္ပိုင္ဝန္ေထာက္၊ အေရးပိုင္ႏွင့္ ဒုတိယအတြင္းဝန္ စသည့္ျဖင့္ ျဖတ္ကနဲ၊ ျဖတ္ကနဲ ေျပာင္းလဲေန၏။

သို႔ေသာ္ မေျပာင္းလဲသည္က၊ ဆရာ၏ စာေပ႐ုပ္ပံုလႊာပင္ျဖစ္သည္။ ေခတ္စမ္း၏ ႏွင္းဆီတပြင့္အျဖစ္ တည္ၿမဲ၍ေနသည္။ ရွင္သန္၍ေနသည္။ လန္းဆန္း၍ေနသည္။ ေခတ္မီ၍ေန၏။ သစ္ဆန္း၍ေန၏။

က်ေနာ္တုိ႔ကား I.C.S ဦးစိန္တင္အားမသိ၊ သိပၸံေမာင္ဝအား သိ၏။ ၿပီးလွ်င္ ေမာင္လူေအး သိ၏။ ေမာင္လူေမႊးအား သိ၏။ ဘြားေဒြးၾကီးအား သိ၏။ ‘ရြာက်က္သေရ’ မွ ဆရာေစာႏွင့္ ရင္းႏွီးရ၏။ ဆရာသိပၸံေမာင္ဝေၾကာင့္ ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚရွိ ေခ်ာင္း႐ိုးအႏွံ႔ ဝင္ထြက္ခြင့္ရ၏။ ေလလံပြဲမ်ားသုိ႔ ေရာက္ခဲ့ရေလ၏။

(၆)
ဆရာသိပၸံေမာင္ဝက ကေလာင္ခြဲေပါင္း ၅၇ မ်ဳိးျဖင့္ စာမ်ဳိးစံုအား ေရးသားခဲ့သည္။ သိပၸံေမာင္ဝ မျဖစ္မီကတည္းက ‘ဝဇီရာတင့္’ အမည္ႏွင့္ သတင္းစာမ်ားတြင္ ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးသည္။ ၁၉၂၅ ခုႏွစ္တြင္ ‘ယူနီဗာစီတီ ေကာလိပ္မဂၢဇင္း’ အတြဲ ၁၆ အမွတ္ ၁ တြင္ ‘ေမာင္ဝ’ အမည္ႏွင့္ ‘သိၾကားမင္းထံေလွ်ာက္လႊာ’ အား ေရး၏။

ထုိစဥ္က ဆရာသည္ တေကာင္းေက်ာင္းေဆာင္တြင္ေန၍ ယူနီဗာစီတီ သိပၸံေကာလိပ္၌ I.A အထက္တန္း ေအာင္ျမင္ၿပီး ျမန္မာစာဂုဏ္ထူးတန္းအား တက္ေနသည့္ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။

စာကား ‘ေမတၱာစာ’ ျဖစ္သည္။ ေဝႆႏၲရာဇာတ္ေတာ္မ်ားမွ ကာရန္၊ အခ်ိတ္အဆက္ႏွင့္ ေရးသားသည့္ ေရးဟန္မ်ဳိး ျဖစ္သည္။ ဆရာ့၏ လကၤာအေရးအသားမွာ စေလဦးပုည၏ ေမတၱာစာမ်ားကဲ့သို႔ သြက္၏။ ေသာ့၏။ လွ၏။ ေရးဟန္က သိပၸံေမာင္ဝဟန္ မဟုတ္ေသး။

“လူ႔ျပည္လူ႔ရြာ လူခန္းဝါတြင္ ရတနာရိပ္ၿမံဳ၊ သာမ်ဳိးစံုသည္ ရန္ကုန္ျပည္သာ၊ ေျမာက္မ်က္ႏွာဝယ္၊ ကမာရြက္ေခၚ၊ ထင္ေပၚဂါမာ၊ သညာမည္သီး၊ ရြာအနီး၌ အံ့ခ်ီးဘြယ္တည္ထား၊ ယူနီဘာစီတီ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ ေပ်ာ္ပါးေမြ႔ေလ်ာ္ရာျဖစ္ေသာ၊ ေက်ာင္းေတာ္ၾကီးအတြင္းမွာ၊ အဌာရသ၊ သိပၸံအမ်ဳိးမ်ဳိးကို အားၾကိဳးမာန္တက္၊ က်က္မွတ္ေလ့လာေနရပါေသာ က်ေနာ္မ်ဳိး ေမာင္ဝက၊ ဟတၳပဒံု၊ လက္ၾကာမုံျဖင့္၊ ေျခေတာ္အစံုကို ဦးခိုက္လ်က္၊ တုိက္႐ိုက္ေလွ်ာက္ၾကား၊ အသနားေတာ္ျမတ္ ခံလိုသည္မွာ”

(၇)

အထက္တန္း စကားေျပတြင္ ဆရာသိပၸံေမာင္ဝ၏ စာမ်ားအား သင္ရ၏။ ေမာင္လူေအး ဇာတ္ေဆာင္အျဖစ္ ပါဝင္သည့္ ဝတၳဳေဆာင္းပါးမ်ား ျဖစ္သည္။ ‘ရြာက်က္သေရ’ မွ ဆရာေစာႏွင့္ ဆရာေစာ၏ ေက်ာင္းေလးအား ေတြ႔ရ၏။ ၿပီးလွ်င္ ဆရာသိပၸံေမာင္ဝသည္ သမိုင္းေခတ္မ်ား၏ အေျပာင္းအလဲႏွင့္ တုိင္းျပည္၏ အနာဂတ္အေရးအား ေတြးဆဟန္ႏွင့္ …

“ေမာင္လူေအးမွာ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္း ၄ဝ၊ ၅ဝ ခန္႔ၾကာလွ်င္ ဤရြာေက်ာင္းမွပင္ ျမန္မာျပည္သမၼတ ထြက္ခ်င္ ထြက္ေနမည္ကိုလည္း စဥ္းစားမိပံုမေပၚ” ဟူ၍ ‘ရြာက်က္သေရ’ အား အဆံုးသတ္ထား၏။

ဆရာသိပၸံေမာင္ဝ၏ ေမာင္လူေအး ဝတၳဳေဆာင္းပါးမ်ားမွ ‘သူပုန္အေငြ႔’ ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဝဖန္မႈမ်ား ရွိ၏။ သိပၸံေမာင္ဝသည္ I.C.S ျဖစ္၏။ နယ္ပိုင္၊ အေရးပိုင္ တာဝန္မ်ားအား ထမ္းေဆာင္ေနသည့္ ၿဗိတိသွ်အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဝန္ထမ္းျဖစ္၍ ကိုလိုနီအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲရားဘက္မွ ရပ္သည္။ အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး လယ္သမား ေတာ္လွန္ေရးၾကီးဘက္မွ မရပ္ စသျဖင့္ ေဝဖန္ၾက၏။

“သကၠရာဇ္ ၁၂၉၂ ခုႏွစ္တုန္းက ျမန္မာျပည္တြင္ ခပ္ျပင္းျပင္းကေလး သူပုန္ထလုိက္၏။ ဆရာစံက ဥကၠ႒ၾကီး ျဖစ္ေလသည္။ ဂဠဳန္ (က) ၊ ဂဠဳန္ (ခ) ေတြႏွင့္ ႏုိင္ငံဆူပူေအာင္ လုပ္လုိက္ေပ၏။ ဆရာစံကား ရွင္ဘုရင္ ျဖစ္ခ်င္သူတည္း။ အလံေတာင္တြင္ နန္းေတာ္ေတြကိုေဆာက္၊ စည္ေတာ္ေတြကိုယြန္း၊ ဘိသိတ္ေတြကို သြန္းလ်က္ ေနေလသည္။ ေနာက္လုိက္ငယ္သားတုိ႔အား ၿပီးေဆးေတြကို ထိုးေပး၏။ ဂဠဳန္ေဆးေတြကို ေဆာင္ေစ၏။ ထံုးမန္းေတြကို မ်ဳိေစ၏။ ခမ်ာေတာသူ ေတာင္သားတုိ႔မွာ သူ႔စကားကို အေကာင္းထင္မွတ္ၿပီးလွ်င္ သူပုန္ထၾကေလသည္။ အစုိးရမင္းလည္း ၿငိမ္ၿငိမ္မေနႏိုင္ေတာ့ၿပီ။ လႈပ္ရွားရ၏။ စစ္တပ္ေတြႏွင့္ ႏွိမ္နင္းရ၏။ ထိုဂဠဳန္ေဆးဆရာေတြ၊ လက္ဖြဲ႔ဆရာေတြ၊ ထံုးမန္းဆရာေတြမွာ စက္အေျမာက္ေတြ၏ ေရွ႕တြင္ ကားခနဲကားခနဲ ေနၾကေလေတာ့သည္။ ဆရာစံ၏ ပေယာဂပင္ျဖစ္ေလသည္”

‘သူပုန္အေငြ႔’ အား ဖတ္ၿပီး ရင္တြင္း၌ ဘဝင္မက်။ မခ်င့္မရဲျဖစ္မိ၏။ မေက်မခ်မ္း ခံစားရ၏။ လယ္သမား ေခါင္းေဆာင္ၾကီး တဦးအား ေရးထားသည့္ သိပၸံေမာင္ဝ၏ အေရးအသားအား သေဘာမက်။

‘သူပုန္အေငြ႔’ ၏ အဆံုးသတ္စာပုိဒ္အား ထပ္ခါ၊ ထပ္ခါ ဖတ္ၾကည့္မိသည့္ အခါတြင္မူ ဆရာစံႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆရာသိပၸံေမာင္ဝ၏ သေဘာထားအား ေတြ႔ျမင္မိ၏။

“မ်ားမၾကာမီတြင္ ဆရာစံသည္ စက္တုိင္ထက္တြင္ အသက္ကုန္ရရွာ၏။ အခ်ဳိ႕က ဆရာစံ နတ္ျပည္ေရာက္သည္ဟု အယူရွိၾက၏။ အခ်ဳိ႕ကမူ ဆရာစံ အဝီစိေရာက္သည္ဟူ၍ ဆိုၾကေလသည္။ နတ္ျပည္သို႔ ဆရာစံေရာက္လွ်င္ နတ္သားေတြ သူပုန္ထရန္ ေခါင္းေဆာင္မည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သိၾကားမင္း အလုပ္မ်ားေတာ့မည္။ အဝီစိသို႔ ေရာက္မည္ဆိုလွ်င္လည္း ငရဲသားတို႔ သူပုန္ထရန္ ေခါင္းေဆာင္မည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ယမမင္း အလုပ္႐ႈပ္ေတာ့မည္။ ေရာက္သည့္ေနရာတြင္ သူပုန္ထမည့္ ဆရာစံတည္း”
“ေရာက္သည့္ေနရာတြင္ သူပုန္ထမည့္ ဆရာစံတည္း”

မတရားမႈမ်ား၊ ဖိႏိွပ္မွဳမ်ားရွိေနလွ်င္ မည္သည့္အရပ္၌မဆို ဆရာစံက ပုန္ကန္မည့္သူ၊ တြန္းလွန္မည့္သူ သူပုန္ထဝံ့သည့္သူဟု ဝိၿဂိဳဟ္ျပဳရာေရာက္၏။

(၈)

ဆရာေရးသားခဲ့သည့္ စာေပပံုသ႑ာန္မ်ားက မ်ားျပားလြန္းလွသည္။ ဝတၳဳ၊ ဝတၳဳေဆာင္းပါး၊ ျပဇာတ္၊ အတၳဳပတၱိ၊ ခရီးသြားစာေပ၊ ေန႔စဥ္မွတ္တမ္း၊ စာေပေဝဖန္ေရး စသည္ျဖင့္ စသည္ျဖင့္ အမ်ဳိးမ်ဳိး အေထြေထြ ေရးခဲ့၏။ သိပၸံေမာင္ဝ အမည္ႏွင့္ ဝတၳဳမ်ားအား ေရးၿပီး သိပၸံေက်ာင္းသား ေမာင္ျမသြင္ အမည္ႏွင့္ စာေပေဝဖန္ေရးမ်ားအား ေရး၏။ ESSAYIST မ်ားကို တင္ေမာင္ျမင့္အမည္ႏွင့္ ေရး၏။ ျပဇာတ္၊ ေပးစာမ်ားကိုမူ တင္တင့္၊ ေမာင္သံေခ်ာင္း ကေလာင္အမည္မ်ားႏွင့္ ေရး၏။ လံုးခ်င္းစာအုပ္ေပါင္း ၁၄ အုပ္ အပါအဝင္ စာေပမ်ဳိးစံုပုဒ္ေရေပါင္း ၄ဝဝ ေက်ာ္မွ် ေရးသားခဲ့၏။ ဆရာက ကြယ္လြန္သည့္အခ်ိန္အထိ စာေရးသားခဲ့ေသာ စာေရးဆရာျဖစ္သည္။ စစ္ၾကီးအတြင္း၌ စစ္ေျပးရင္းႏွင့္ စစ္အတြင္း ေန႔စဥ္မွတ္တမ္းအား ေရး၏။ မကြယ္လြန္မီ နာရီပိုင္းမွ်အတြင္း ေရးခဲ့သည့္ စာျဖစ္သည္။

“လြန္ခဲ့သည့္ ၈ ႏွစ္ခန္႔အခါက ေဗဒင္ကၽြမ္းက်င္ေသာ မိတ္ေဆြတဦးက ယခုႏွစ္ေမြးေန႔ မတုိင္မီအတြင္း ေသေလာက္ေသာ ေဘးႏွင့္ ေတြ႔ေပလိမ့္မည္ဟု ေဟာဖူး၏။ ထုိအခါက ထုိမိတ္ေဆြ ေဟာေျပာခ်က္ကို မယံုၾကည္ခဲ့ေပ။ ေနာင္တြင္လည္း အမႈမထားခဲ့ေပ။ ယခုႏွစ္အတြင္း ေဘးဒုကၡအေပါင္းတုိ႔ႏွင့္ ေတြ႔ၾကံဳေသာ အခါက်မွ ထိုမိတ္ေဆြ ေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို ျပန္လည္သတိရမိေပ၏။ ေဗဒင္က မွန္ေသာေၾကာင့္ေပေလာ မေျပာတတ္။ ဤႏွစ္အတြင္း ဒုကၡအမ်ဳိးမ်ဳိးတုိ႔ႏွင့္ ေတြ႔ၾကံဳခဲ့ရသည္ကား မွန္ေပ၏။ ယေန႔ကား ေမြးေန႔ျဖစ္၏။ သန္းေခါင္ေက်ာ္လွ်င္ ေမြးေန႔လြန္ေတာ့မည္။ မိတ္ေဆြေဗဒင္ဆရာ ေဟာေျပာခ်က္အရဆိုလွ်င္ ေဘးအေပါင္းတို႔မွ လြတ္ကင္းေတာ့မည္။ ဤအေၾကာင္းမ်ားကို ေတြးမိေသာေၾကာင့္ ဝမ္းေျမာက္မိေတာ့သတည္း။” ( ၅၊ ၆၊ ၄၂)


ကိုးကား

-       သိပၸံေမာင္ဝ ရာျပည့္စာတမ္းမ်ား
-       လူထုဦးလွ၏ သူ႔စာမ်ားက ေျပာခဲ့တဲ့ သိပၸံေမာင္ဝအေၾကာင္း
-       သိန္းေဖျမင့္၏ တုိက္ပြဲဝင္စာမ်ား
-       ေမာင္ျမင့္ၾကိဳင္၏ သိပၸံေမာင္ဝ စာစုစာရင္း
-       တကၠသိုလ္ႏွစ္ ၅ဝ ေရႊရတု မဂၢဇင္း
-       သိပၸံေမာင္ဝ၏ စစ္အတြင္း ေန႔စဥ္မွတ္တမ္း

No comments: